Zoals vermeld of zoals vermeldt: het is altijd "zoals vermeld", zonder t. In die uitdrukking is vermeld een voltooid deelwoord (het is vermeld, het werd vermeld) en voltooide deelwoorden van werkwoorden met een stam op een d krijgen nooit een extra t. "Vermeldt" met dt is uitsluitend de persoonsvorm van de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: hij vermeldt, zij vermeldt, de brief vermeldt. Schrijf dus "zoals vermeld in mijn vorige mail" en "zoals eerder vermeld", maar "de offerte vermeldt een levertijd van drie weken". De verwarring ontstaat doordat beide vormen hetzelfde klinken en doordat de stam van vermelden al op een d eindigt, waardoor je bij de persoonsvorm een dt krijgt die er bij het deelwoord niet hoort.
Waarom is het "zoals vermeld" en niet "zoals vermeldt"?
De sleutel zit in de functie van het woord in de zin. Na "zoals" volgt in deze uitdrukking een verkorte bijzin: "zoals (het is) vermeld" of "zoals (hierboven werd) vermeld". Het werkwoord staat er dus als voltooid deelwoord, en een voltooid deelwoord vorm je met de regel van 't kofschip. Vermelden heeft als stam vermeld; de laatste letter van de stam is een d en die zit niet in 't kofschip, dus het deelwoord eindigt op d: vermeld. Vergelijk met andere werkwoorden met een d-stam: gemeld, geantwoord, verbonden, gehoord. Ook daar komt nooit een t achter.
Een voltooid deelwoord krijgt bovendien nooit een vervoegingsuitgang. Je schrijft "het is gebeurd" en niet "het is gebeurdt", en precies zo "zoals vermeld" en niet "zoals vermeldt". De t hoort alleen bij een persoonsvorm, en in de verkorte bijzin na "zoals" is er geen persoonsvorm die een t kan krijgen.
Wanneer schrijf je wél "vermeldt" met dt?
Alleen als vermelden de persoonsvorm is bij een onderwerp in de derde persoon enkelvoud (hij, zij, het, of een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud) in de tegenwoordige tijd. De stam is vermeld, en in de derde persoon komt daar een t achter: vermeld + t = vermeldt. Voorbeelden: "De website vermeldt de openingstijden", "Zij vermeldt in haar cv drie talen", "Het contract vermeldt een opzegtermijn". Ook in de tweede persoon met het onderwerp achter het werkwoord verandert dit: "Vermeld jij de referentie?" krijgt geen t, maar "Jij vermeldt de referentie" wel.
Een snelle controle: vervang vermelden even door een werkwoord waarvan je de klank hoort, zoals lopen. Zou je "hij loopt" schrijven, dan is het "hij vermeldt". Zou je "zoals gelopen" schrijven, dan is het "zoals vermeld". Deze truc werkt voor alle werkwoorden met een d-stam en is een vaste tip van Onze Taal.
Hoe gebruik je "zoals vermeld" in brieven en mails?
De uitdrukking komt vooral voor in zakelijke correspondentie, waar je naar iets verwijst dat al eerder is genoemd. Een paar correcte voorbeelden:
- Zoals vermeld in mijn mail van vorige week, sturen wij de factuur per post.
- Zoals eerder vermeld, geldt de korting alleen bij vooruitbetaling.
- Zoals hierboven vermeld, is de vergadering verplaatst naar dinsdag.
- Zoals telefonisch vermeld, bevestig ik hierbij onze afspraak.
- Zoals vermeld op de website, is parkeren gratis.
Let op de komma: na een inleidende bijzin als "zoals vermeld in ..." zet je meestal een komma voordat de hoofdzin begint. Dat is geen harde spellingregel, maar het maakt de zin leesbaarder. Varianten met dezelfde betekenis zijn "zoals aangegeven", "zoals besproken", "zoals afgesproken" en "zoals gezegd". Ook daar staat steeds een voltooid deelwoord zonder t.
Welke fouten worden het vaakst gemaakt?
De grootste fout is natuurlijk "zoals vermeldt" met dt, vaak uit een soort overcompensatie: schrijvers weten dat vermelden een dt-vorm heeft en plakken die er overal aan. Een tweede veelgemaakte fout is de omgekeerde: "de brief vermeld" zonder t, terwijl dat een persoonsvorm is en dus "de brief vermeldt" moet zijn. Een derde fout is "zoals vermeldde", de verleden tijd, in een verkorte bijzin; dat kan alleen in een volledige bijzin: "zoals hij vermeldde".
Verder zie je soms "zoals vermeld werd" en "zoals is vermeld" door elkaar. Beide zijn correct, maar ze passen bij verschillende registers; "zoals vermeld" alleen is korter en in bijna alle gevallen voldoende. Twijfel je bij een andere dt-vorm, dan vind je de officiële spelling in de Woordenlijst Nederlandse Taal op woordenlijst.org en uitleg per geval bij Taaladvies.net van de Nederlandse Taalunie.
Hoe zit het met vergelijkbare werkwoorden als melden, verwachten en bevestigen?
Dezelfde regel geldt voor alle werkwoorden die je in zakelijke taal na "zoals" tegenkomt. Melden heeft een d-stam, dus "zoals gemeld" en "hij meldt". Bevestigen heeft een g-stam, dus "zoals bevestigd" en "zij bevestigt". Verwachten heeft een t-stam, dus "zoals verwacht" en "hij verwacht", zonder dubbele t. Besprek je iets, dan is het "zoals besproken" en "hij bespreekt". Het patroon is steeds hetzelfde: na "zoals" een voltooid deelwoord zonder uitgang, bij een onderwerp in de derde persoon een persoonsvorm met t.
Juist omdat vermelden en melden allebei op een d eindigen, lijken ze lastiger dan werkwoorden als bevestigen of verwachten. In werkelijkheid is de regel identiek; je hoort alleen het verschil niet. Schrijf je een belangrijke mail of brief, lees dan elke zin met "zoals" nog één keer na en vraag je af of er een onderwerp in de zin staat dat op dit moment iets doet. Zo niet, dan is het deelwoord en schrijf je vermeld, gemeld, bevestigd of verwacht.
Hoe onthoud je het verschil blijvend?
Drie ezelsbruggetjes helpen. Eén: na "zoals" komt een deelwoord, en een deelwoord krijgt nooit een extra t. Twee: vervang het werkwoord door een werkwoord dat je kunt horen, zoals lopen of werken. Drie: vraag jezelf af wie of wat het doet. Is er een duidelijk onderwerp dat op dit moment iets vermeldt (de brief, het bord, de collega), dan is het een persoonsvorm en schrijf je vermeldt. Is er geen onderwerp en verwijs je naar iets dat al genoemd is, dan is het vermeld.
Wie het verschil tussen persoonsvorm en voltooid deelwoord nog eens rustig wil nalezen, vindt een uitleg van de regel van 't kofschip op Wikipedia. Met die basis en de drie bruggetjes schrijf je voortaan zonder aarzelen "zoals vermeld" in elke brief, mail of offerte.
