Waarom zelf compost maken in je tuin slim is
Zelf compost maken in je tuin is een eenvoudige manier om je groenafval om te zetten in voeding voor je planten. Met een goede compostbak voorkom je vervelende geurtjes en ongedierte en hoef je minder afval mee te geven met de vuilnisophaling. Het draait vooral om de juiste verhouding van materialen, voldoende lucht en de juiste vochtigheid. Als je dat onder controle hebt, blijft je compostbak fris en functioneert hij zonder problemen.
De juiste plek voor je compostbak
Een compostbak zet je het best op een halfschaduwrijke plek in de tuin, direct op de aarde zodat wormen en andere bodemdiertjes hun werk kunnen doen. Zorg dat de bak goed toegankelijk is, zodat je gemakkelijk keuken- en tuinafval kunt toevoegen en de compost af en toe kunt omzetten met een riek of schep. Een stabiele ondergrond voorkomt dat de bak verzakt en maakt werken een stuk eenvoudiger.
Wat mag er wel en niet in de compostbak
Goede compost zonder stank begint bij de juiste ingrediënten. In je compostbak combineer je zogenoemde groene en bruine materialen. Groene materialen leveren stikstof en zorgen voor activiteit in de hoop, bruine materialen zorgen voor structuur en lucht.
Groene en bruine materialen in balans
Groene materialen zijn bijvoorbeeld groente- en fruitresten, koffiedik met filter, theezakjes zonder kunststof, vers gras en jonge plantendelen. Bruine materialen zijn onder meer droge bladeren, versnipperde takjes, stro, karton zonder opdruk en ongebleekt papier in kleine stukken. Probeer ongeveer evenveel groen als bruin materiaal toe te voegen en wissel de lagen af. Voeg je veel gras of keukenafval ineens toe, meng dit dan altijd met een laag droog, bruin materiaal om rotting en stank te voorkomen.
Materialen die je beter vermijdt
Om ongedierte en nare geuren te voorkomen, laat je bepaalde resten beter achterwege. Leg geen gekookte etensresten, vlees, vis, botten, saus, vet of zuivelproducten in de compostbak. Ook grote stukken hout, glossy papier, katten- of hondenmest en zieke planten horen er niet in thuis. Deze materialen trekken ratten en vliegen aan of breken erg traag af en kunnen ziektes verspreiden.
Zo voorkom je stank uit de compostbak
Een goed werkende compostbak ruikt fris en licht aards. Sterke, rottende geur wijst op een probleem met de balans tussen materialen, zuurstof of vocht. Door een paar eenvoudige gewoontes aan te nemen, houd je je compostbak geurvrij.
Lucht, vocht en temperatuur onder controle
Zorg ervoor dat je compost niet te nat en niet te droog is. Voelt het materiaal aan als een uitgewrongen spons, dan zit je goed. Is de hoop te nat en kleverig, meng er dan extra bruin, droog materiaal door en zet de hoop om zodat er meer lucht bij komt. Is de hoop te droog, voeg dan wat extra groen materiaal of een beetje water toe. Belucht de compost regelmatig door met een riek in de hoop te prikken of de lagen om te zetten. Dit voorkomt rotting en houdt de temperatuur van de hoop op peil, waardoor het composteringsproces sneller en zonder stank verloopt.
Ongedierte weghouden van je compostbak
Een compostbak zal altijd leven bevatten, zoals pissebedden, wormen en insectenlarven. Dat is juist goed, want zij helpen bij het afbreken van het materiaal. Het is wel belangrijk om muizen, ratten en overlast van vliegen te vermijden.
Praktische maatregelen tegen muizen en ratten
Om groter ongedierte te weren, kies je bij voorkeur voor een gesloten compostbak of silo met een goed passend deksel en kleine openingen. Plaats eventueel fijn gaas onder de bak zodat dieren zich niet via de bodem naar binnen kunnen graven. Werk keukenafval altijd onder een laag bruin materiaal, zoals bladeren of karton, zodat er geen etensresten zichtbaar zijn. Voorkom overschotten van brood, granen of zaden in de bak, want die vormen een sterke aantrekkingsbron. Door schoon en zorgvuldig te werken en alleen de geschikte materialen te composteren, houd je je compostbak gezond, geurarm en vrij van ongewenst ongedierte.
