De begroetingskloof in België
Wie in België met de trein reist of door een dorp wandelt, merkt al snel een verschil: in veel Vlaamse gemeenten zegt men spontaan goeiedag tegen onbekenden, terwijl dat in Wallonië minder gebruikelijk lijkt. Voor nieuwkomers én jonge Belgen roept dat vragen op. Hoort dat goeiedag zeggen er nog bij, of is het iets van vroeger? En waarom lijkt het gedrag per regio zo te verschillen?
Deze ogenschijnlijk kleine gewoonte zegt veel over hoe Belgen samenleven, hoe we naar elkaar kijken in de publieke ruimte en hoe stad en platteland elkaar beïnvloeden.
Vlaanderen: dorpscultuur in de stad
Historische dorpsgewoonten
In Vlaanderen bleef de dorpsmentaliteit lang sterk aanwezig, zelfs in gemeenten die intussen verstedelijkt zijn. In kleinere dorpen kende iedereen elkaar minstens van gezicht. Een korte goeiedag was een signaal: ik zie jou, jij hoort erbij. Die reflex is mee verhuisd naar woonwijken en voorsteden, zelfs wanneer mensen elkaar eigenlijk niet meer persoonlijk kennen.
Daarom hoor je in Vlaamse gemeenten vaak een begroeting tijdens het wandelen, fietsen of wachten aan het zebrapad. Het is minder een uitnodiging tot gesprek dan een sociaal smeermiddel: kort, vriendelijk en zonder verplichtingen.
Invloed van leeftijd en context
Toch zegt lang niet elke Vlaming zomaar goeiedag. Jongere generaties voelen zich in drukke steden minder op hun gemak bij onbekenden aanspreken. In grootsteden als Antwerpen of Gent wordt de gewoonte vooral nog waargenomen in residentiële buurten, parken en op het platteland rond de stad. In anonieme contexten, zoals een druk station in de ochtendspits, zwijgen de meesten net zo goed als elders.
Wallonië: andere grens tussen privé en publiek
Franstalige cultuur en formaliteit
In veel Franstalige regio’s, ook buiten België, ligt de drempel om onbekenden te begroeten hoger. Niet omdat men minder vriendelijk is, maar omdat de grens tussen privé en publiek formeler is. Een beleefde bonjour is gebruikelijk in winkels, bij de bakker of in een wachtrij, maar op straat of in de trein blijft men vaker op zichzelf.
Deze gewoonte komt ook terug in de manier van spreken. Waar Vlamingen makkelijker tutoyeren en luchtig een goeiedag roepen, houden veel Walen langer vast aan u-vormen en meer afstandelijke beleefdheid.
Stad versus platteland in Wallonië
Ook binnen Wallonië zijn er verschillen. In landelijke dorpen in de Ardennen of in kleine gemeenten in Henegouwen zal je sneller een vriendelijke knik of bonjour krijgen dan in het centrum van Charleroi of Luik. Net als in Vlaanderen speelt verstedelijking dus een grote rol, maar de basisnorm blijft iets terughoudender tegenover onbekenden.
Hoe ga je er zelf mee om
Praktische tips voor het dagelijkse leven
Voor Belgen die veel tussen regio’s pendelen, is flexibiliteit handig. In Vlaamse dorpen wordt een simpele goeiedag vaak geapprecieerd, zeker op wandelroutes, in wachtrijen of kleine winkels. In Waalse steden volstaat een discrete glimlach of oogcontact, tenzij er een duidelijke interactie is, zoals aan de kassa of in een buurtcafé.
Wie zich onzeker voelt, kan zich richten op situaties waar een begroeting vanzelfsprekend is: de buschauffeur, de buur in het appartementsgebouw, de kassamedewerker, de wandelaar op een rustig pad. Zo sluit je aan bij de lokale gewoonten zonder opdringerig over te komen.
Uiteindelijk toont het goeiedag zeggen vooral hoe divers de Belgische leefwereld is. In dezelfde treinwagon kunnen een stille Waalse pendelaar en een goedgemutste Vlaamse wandelaar naast elkaar zitten, elk met hun eigen onuitgesproken regels. Leren schakelen tussen die codes maakt het dagelijkse leven in België net boeiend.
